22 paź 2026
Instrumenty

Tradycyjne instrumenty Wietnamu w szkołach i na uczelni FPT

Uniwersytet FPT od 2014 roku uczy tradycyjnych instrumentów wietnamskich. Sprawdź, jak działa ten program w szkołach i jakie przynosi wyniki.

Marta Kwiatkowska · 21 października 2026
Woman in white dress playing Dan Bau on a boat amid lush greenery.
Fot. Sang Tran / Pexels · Pexels License

Uniwersytet FPT w Wietnamie od 2014 roku włącza tradycyjne instrumenty wietnamskie do programu nauczania, a od 2022 roku program obejmuje także szkoły średnie. Poniżej opisuję, jak wygląda ta edukacja, jakie instrumenty są w niej używane i co z niej wynika dla muzyków spoza Wietnamu.

Jakie instrumenty tradycyjne uczy się na FPTU?

Na uczelni FPT nauczanych jest siedem instrumentów: cytra tranh, lutnia bầu, lutnia nguyệt, skrzypce nhị, lutnia tỳ bà, flet bambusowy i bębny. Każdy z nich ma odrębną technikę artykulacji, a uczenie się ich równolegle pozwala zrozumieć, jak różne rodziny instrumentów budują wspólne brzmienie zespołu.

Dla początkującego muzyka praktyczne jest zaczynanie od jednego instrumentu i dopiero później poszerzanie repertuaru. Przy instrumentach szarpanych, takich jak cytra czy lutnie, warto zwracać uwagę na prawą rękę, która decyduje o barwie dźwięku. Przy flecie bambusowym kluczowa jest kontrola oddechu i stabilność wydobycia dźwięku.

Jak wygląda nauka w małych grupach?

Zajęcia odbywają się w salach wykładowych dla 15–20 studentów. Przy tej liczebności nauczyciel może obserwować postawę, ustawienie instrumentu i sposób grania każdej osoby. To istotna różnica wobec wielkich kursów, gdzie błędy techniczne często utrwalają się niezauważone.

Kierownikiem Katedry Muzyki Tradycyjnej jest Vu Thi Kim Yen, która odpowiada za kształt tego programu. Warto zapamiętać jej nazwisko, jeśli interesuje Cię dalsze śledzenie wietnamskiej edukacji muzycznej.

Jak program trafił do szkół średnich?

Projekt społeczny w szkołach średnich ruszył w marcu 2022 roku. Dziś obejmuje ponad 200 szkół i blisko 200 000 uczniów, co czyni go jednym z większych przedsięwzięć tego typu w kraju. Dla nauczycieli muzyki w innych krajach to przykład, że tradycyjne instrumenty można wprowadzać do zwykłych zajęć szkolnych, a nie tylko do wyspecjalizowanych placówek.

Wdrażanie takiego programu wymaga zwykle trzech elementów:

  1. Wybór kilku instrumentów, które da się wypożyczyć lub zbudować lokalnie.
  2. Przeszkolenie nauczycieli, którzy sami potrafią grać.
  3. Stały harmonogram zajęć, a nie jednorazowe warsztaty.

Jak wyglądają konkursy i wydarzenia związane z programem?

Program nie ogranicza się do sal lekcyjnych. Od października 2023 roku, kiedy to pobito rekord Wietnamu teledyskiem „Thien Am” z udziałem 1350 uczestników w pięciu miastach, muzyka tradycyjna pojawia się w przestrzeni publicznej. Poniższa tabela zestawia najważniejsze wydarzenia według dat.

DataWydarzenieZnaczenie
marzec 2022Start projektu w szkołach średnichRozszerzenie programu poza uczelnię
październik 2023Teledysk „Thien Am”Rekord Wietnamu: 1350 uczestników, pięć miast
wrzesień 2024Występ na UP International Trade Show w IndiachPrezentacja za granicą
październik 2024Występ w ZEA na zaproszenie ambasadyPromocja kultury na arenie międzynarodowej
29.08.2025Wystawa „80 lat niepodległości”Muzyka w kontekście rocznicy państwowej
sierpień 2026Planowany występ w Pałacu Niepodległości (HCMC)Wydarzenie w centrum Ho Chi Minh

Konkurs „FPT Tich Tich Tinh Tang” jest w 2026 roku w trzecim sezonie i po raz pierwszy ma zasięg ogólnokrajowy. Nowością jest osobna kategoria dla uczniów szkół średnich, a konkurs obejmuje także perkusję. Pula nagród wynosi 376 mln VND, czyli w przeliczeniu orientacyjnie około 58 tys. zł, przy założeniu kursu ok. 6500 VND za 1 zł.

Wcześniejsze edycje miały bardziej zamknięty charakter. Sezony 2022 i 2024 „FPT Edu Tich Tich Tinh Tang” były przeznaczone dla uczniów organizacji FPT. Motywem przewodnim edycji z 2024 roku była piosenka „Vietnamese Melodies” w wykonaniu Masewa i Tuan Cry.

Konkurs Hò xự xang z 2025 roku wymagał wykonania trzech rodzajów utworów: piosenki ludowej, utworu tradycyjnego i utworu wybranego przez uczestnika. Taka konstrukcja zmusza do pracy zarówno z repertuarem klasycznym, jak i z własnym wyborem, co dobrze odzwierciedla podejście uczące przez praktykę.

Co to oznacza dla Ciebie jako muzyka?

Z opisanego programu wynikają trzy praktyczne wnioski. Po pierwsze, nauka instrumentu tradycyjnego działa najlepiej w małej grupie, z regularną korektą techniki. Po drugie, wzorzec z Wietnamu pokazuje, że warto łączyć naukę z występami i konkursami, bo to one wyznaczają realny cel. Po trzecie, budowanie repertuaru od pieśni ludowych do utworów wybranych samodzielnie daje szersze rozumienie stylu niż sama technika.

Jeśli planujesz naukę tradycyjnego instrumentu w Polsce, zacznij od jednego wybranego instrumentu, ustal stałe godziny ćwiczeń i poszukaj zespołu lub warsztatów, w których zagrasz publicznie. Wietnamski przykład pokazuje, że cel w postaci konkursu lub występu skutecznie podtrzymuje motywację.

Najczęstsze pytania

Od kiedy uniwersytet FPT uczy tradycyjnych instrumentów wietnamskich?

Uniwersytet FPT (FPTU) wprowadził tradycyjne instrumenty do swojego programu w 2014 roku. Od tego czasu są one częścią nauczania na uczelni.

Na jakich instrumentach można uczyć się na FPTU?

Na uczelni nauczanych jest siedem tradycyjnych instrumentów: cytra tranh, lutnia bầu, lutnia nguyệt, skrzypce nhị, lutnia tỳ bà, flet bambusowy oraz bębny.

Jak duże są grupy na zajęciach z tradycyjnych instrumentów na FPTU?

Sale wykładowe są przystosowane do grup liczących od 15 do 20 studentów. Taka liczebność pozwala na indywidualną korektę techniki gry.

Czy program trafił również do szkół średnich?

Tak. Projekt społeczny skierowany do szkół średnich ruszył w marcu 2022 roku i obejmuje ponad 200 szkół oraz blisko 200 000 uczniów.

Czy w Polsce można uczyć się wietnamskich instrumentów tradycyjnych?

Dostępność takich zajęć w Polsce zależy od lokalnych szkół muzycznych i ośrodków kultury. Warto zapytać o nie w ośrodkach zajmujących się muzyką world music lub etnomuzyką.

Na podstawie: Vietnam.vn. Tekst opracowany redakcyjnie.