30 paź 2026
Instrumenty

Trzeci etap Konkursu Wieniawskiego: utwory XX i XXI wieku w Poznaniu

Jak wyglądał trzeci etap Konkursu Wieniawskiego w Poznaniu? Sprawdź, jakie utwory XX i XXI wieku wybierali skrzypkowie i co z tego wynika dla uczących się gry.

Piotr Janeczek · 30 października 2026
A violinist passionately playing during an indoor concert with an audience in the background.
Fot. Caleb Oquendo / Pexels · Pexels License

Trzeci etap Konkursu Wieniawskiego w Poznaniu został zdominowany przez muzykę z XX i XXI wieku, a każdy kandydat grał jeden z czterech koncertów na skrzypce z orkiestrą smyczkową. Dla uczniów i studentów skrzypiec to dobra okazja, by zobaczyć, jak wygląda praca nad nowszym repertuarem na poziomie konkursowym.

Jak wyglądał trzeci etap Konkursu Wieniawskiego?

Etap trzeci odbywał się w sobotę, po dniu przerwy w rywalizacji. Wszyscy uczestnicy mieli do wyboru ten sam zestaw czterech utworów, co ułatwia porównanie interpretacji. Zamiast dowolnego programu obowiązywał więc wspólny, wąski zakres repertuarowy, a wybór konkretnego dzieła stawał się już decyzją artystyczną.

Taka konstrukcja etapu pokazuje, że konkurs stawia nie tylko na biegłość techniczną, ale też na umiejętność odnalezienia się w stylu, który dla wielu wykonawców jest mniej oczywisty niż klasyczno-romantyczny kanon.

Które utwory wybierali kandydaci?

Wszystkie cztery propozycje pochodzą z XX lub XXI wieku. Najczęściej wybieranym utworem było Concertino Wajnberga. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem z Warszawy, a jego styl w tej kompozycji nawiązuje do neoklasycyzmu z lat 40. XX wieku.

UtwórKompozytorWykonawcy wymienieni w relacji
ConcertinoWajnbergZhixin Zhang, Meng Zou, Zofia Anna Olesik
Koncert skrzypcowyPanufnik—
Concerto-NotturnoGóreckiVikram Francesco Sedona
Fantazja „Vox amoris”VasksMaya Wichert, Jooha Choi

Zestawienie pokazuje dwie rzeczy. Po pierwsze, Concertino zgromadziło najwięcej wykonań, co sugeruje, że kandydaci uznali je za repertuar najlepiej pozwalający pokazać własną pracę. Po drugie, utwór Vasksa został zaprezentowany przez dwie osoby, co daje możliwość bezpośredniego porównania podejść do tej samej partytury.

Dlaczego Concertino było tak popularne?

Concertino łączy w sobie przejrzystą formę z wymagającą techniką lewej i prawej ręki. Dla młodego skrzypka to repertuar, który wymaga precyzji, ale nie wymaga dysponowania rozbudowanym aparatem brzmieniowym na poziomie wielkich koncertów romantycznych. Może to tłumaczyć jego pozycję na liście wyborów.

Jak akustyka sali wpływa na wykonanie utworów?

Etap odbywał się w Auli UAM w Poznaniu. W relacji Tygodnika Powszechnego warunki akustyczne tej sali są zestawione z Filharmonią Krakowską, co pokazuje, jak bardzo konkretne miejsce wpływa na odbiór solisty. Podczas występu Meng Zou doszło do wypadku akustycznego, czyli głośnego huku w okolicach Auli UAM, co przypomina, że warunki techniczne bywają nieprzewidywalne także na najwyższym poziomie.

Dla wykonawcy oznacza to jedno: trzeba przygotować się na różne pomieszczenia. Dobrym nawykiem jest granie próbnych koncertów w salach o odmiennej akustyce, a także sprawdzanie, jak brzmi własna gra z dalszego miejsca na widowni.

Jak porównywać interpretacje tego samego utworu?

Fantazja „Vox amoris” Vasksa pokazała, że ta sama partytura może prowadzić do odmiennych rozwiązań. Maya Wichert i Jooha Choi wykonały ten utwór, a Choi zaprezentowała interpretację liryczną. Warto zwrócić uwagę na to, że różnice w tempie, frazowaniu i barwie dźwięku wynikają z decyzji, a nie z błędów.

Praktyczna metoda pracy nad taką interpretacją wygląda następująco:

  1. Zapisz własne tempo i kulminacje, zanim posłuchasz innych nagrań.
  2. Porównaj swoje decyzje z wykonaniami dwóch różnych artystów.
  3. Zdecyduj, które elementy chcesz zachować, a które zmienić.
  4. Nagraj się na telefon i odsłuchaj materiał po kilku dniach.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla uczących się gry relacja z trzeciego etapu pokazuje trzy wnioski. Po pierwsze, repertuar XX i XXI wieku nie jest już dodatkiem do nauki, lecz pełnoprawnym elementem konkursowego przygotowania. Po drugie, znajomość utworów polskich kompozytorów, takich jak Wajnberg, Panufnik czy Górecki, daje realną przewagę w kontekście konkursów o takim profilu. Po trzecie, akustyka sali to czynnik, który warto uwzględniać już na etapie prób, a nie dopiero przed występem.

Jeśli planujesz przygotowania do konkursu, zacznij od krótkiego zestawienia wybranych utworów z ich kontekstem historycznym, a następnie zaplanuj próby w różnych miejscach. Taki sposób pracy pozwala szybciej zauważyć, co w grze wymaga korekty.

Najczęstsze pytania

Jakie utwory wykonywano na trzecim etapie Konkursu Wieniawskiego w Poznaniu?

Uczestnicy wybierali jeden z czterech utworów na skrzypce i orkiestrę smyczkową: Concertino Wajnberga, Koncert skrzypcowy Panufnika, Concerto-Notturno Góreckiego oraz Fantazję „Vox amoris” Vasksa.

Który utwór najczęściej wybierali skrzypkowie na tym etapie?

Najczęściej wybierano Concertino Wajnberga, kompozytora z Warszawy, a jego neoklasycystyczny język pochodzi z lat 40. XX wieku.

Ile utworów z czterech propozycji liczy się do muzyki polskiej?

Trzy z czterech utworów zalicza się do polskiego dorobku, co czyni ten etap wyraźnie krajowym w charakterze repertuaru.

Dlaczego akustyka sali ma znaczenie w konkursie skrzypcowym?

Akustyka wpływa na to, jak słyszalny jest dźwięk solisty na tle orkiestry smyczkowej, dlatego sala koncertowa bywa tak samo ważna jak technika wykonawcy.

Na podstawie: Tygodnik Powszechny. Tekst opracowany redakcyjnie.