3 lis 2026
Rytm i Słuch

Nauka w wiejskiej szkole w 1970 roku: jak wyglądały lekcje muzyki

Jak wyglądała nauka w wiejskiej szkole w Malerzowie w 1970 roku? Sprawdź, jak organizowano zajęcia, lekcje muzyki przez radio i co z tego doświadczenia wynika…

Marta Kwiatkowska · 3 listopada 2026
An array of vintage electronics, radios, and a gramophone in an antique shop with a nostalgic atmosphere.
Fot. Sharath G. / Pexels · Pexels License

Nauka w wiejskiej szkole w Malerzowie w 1970 roku oparta była na jednym nauczycielu, dwóch roczникach w jednej sali i lekcjach muzyki nadawanych przez radio. Te warunki, dziś trudne do wyobrażenia, pokazują, jak można uczyć muzyki przy minimalnych środkach, i dają wskazówki dla współczesnych uczniów instrumentu.

Jak wyglądał dzień w szkole w Malerzowie?

Szkoła w Malerzowie miała jednego nauczyciela i dwa roczniki w jednej sali. Zajęcia przebiegały na dwie zmiany: klasy I i II zaczynały się o 8:00, a klasa III o 11:00. Dodatkowe lekcje religii odbywały się w piątki w lokalnej kaplicy.

Element dnia szkolnegoTermin lub czas
Zajęcia klas I i IIod 8:00
Zajęcia klasy IIIod 11:00
Lekcje muzykiśrody lub piątki, 9:00
Dodatkowa religiapiątki, lokalna kaplica

Taki układ wymagał od uczniów dużej samodzielności. Przy jednym nauczycielu obsługującym wszystkie przedmioty czas pracy samodzielnej był czymś naturalnym, a nie wyjątkiem.

Jak uczono muzyki bez specjalisty?

Lekcje muzyki odbywały się w środy lub piątki o 9:00, a prowadził je odbiornik radiowy z audycją przeznaczoną dla dzieci. Nie było więc możliwości bezpośredniej korekty błędów przez nauczyciela muzyki, co czyniło z tych zajęć wczesny przykład nauki na odległość.

Dla dzisiejszego muzyka wniosek jest praktyczny. Stała pora ćwiczeń, obecna co tydzień, bywa ważniejsza niż ich długość. Warto:

  • ustalić dwa lub trzy stałe terminy w tygodniu i traktować je jak lekcje,
  • zaczynać od krótkiego rozgrzewki, a potem przejść do nowego materiału,
  • nagrywać własną grę i porównywać ją z wzorcem,
  • powtarzać ten sam fragment, aż pójdzie bez zatrzymań, zamiast przeskakiwać dalej.

Jak wyglądało ogrzewanie i zaplecze szkoły?

Zimą uczniowie podgrzewali mleko lub kawę zbożową na piecu kaflowym. Szkolnej stołówki nie było. Tak skromne warunki sprawiały, że cała organizacja dnia opierała się na zaradności i współpracy.

Kto prowadził szkołę w Malerzowie?

Kierowniczką placówki od 1970 roku była Marianna Czopek z domu Szymczyk, urodzona w 1932 roku w Braciejówce koło Olkusza. Jej poprzednikiem był Jan Ginter, który przeszedł na emeryturę. Przed Malerzowem pracowała około 1950 roku w Szkole Podstawowej w Pawłowie Trzebnickim, gdzie poznała męża, Jerzego Czopka. Później uczyła w Bukowince, Białych Błotach, a na emeryturze mieszkała w Dobroszycach. Szkoła w Malerzowie została zamknięta w 1973 roku.

Co to oznacza dla Ciebie?

Historia szkoły w Malerzowie pokazuje, że muzyki można uczyć się w trudnych warunkach, jeśli nauka jest regularna i dobrze zorganizowana. Dla współczesnego ucznia najważniejsze są dwie rzeczy: stały harmonogram oraz umiejętność pracy bez stałego nadzoru. Jeśli dopiero zaczynasz naukę instrumentu, zacznij od ustalenia tygodniowego planu i trzymaj się go. Jeśli masz już doświadczenie, sprawdź, czy twoje ćwiczenia są równie uporządkowane jak tamte lekcje sprzed ponad pięćdziesięciu lat.

Najczęstsze pytania

Jak wyglądały lekcje muzyki w szkole w Malerzowie w 1970 roku?

Lekcje muzyki odbywały się w środy lub piątki o godz. 9:00 i opierały się na audycji dla dzieci nadawanej przez radio lampowe.

Ile osób uczyło w szkole w Malerzowie?

Szkołę prowadził jeden nauczyciel, który uczył wszystkich przedmiotów, od języka polskiego po wychowanie fizyczne, a w jednej sali uczyły się dwa roczniki.

Kto kierował szkołą w Malerzowie po 1970 roku?

Kierowniczką placówki od 1970 roku była Marianna Czopek, która wcześniej i później pracowała w kilku szkołach na Dolnym Śląsku.

Kiedy zamknięto szkołę w Malerzowie?

Szkoła w Malerzowie została zamknięta w 1973 roku.

Czy nauka muzyki bez nauczyciela specjalisty jest skuteczna?

Może być skuteczna, jeśli opiera się na regularnych, krótkich sesjach, słuchaniu ze skupieniem i powtarzaniu materiału w ustalonym porządku.

Na podstawie: olesnica24.com. Tekst opracowany redakcyjnie.